Giữa nhịp sống hối hả và sầm uất của khu vực phía Đông Thủ đô, Chùa Ái Mộ (tên chữ là Thiên Định Tự) tọa lạc tại phường Bồ Đề, quận Long Biên, Hà Nội hiện lên như một khoảng lặng an yên, trầm mặc. Từ bao đời nay, ngôi cổ tự ven sông Hồng này không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng thiêng liêng của người dân địa phương mà còn là điểm dừng chân tâm linh quen thuộc của đông đảo du khách thập phương mỗi khi muốn tìm về sự thanh tịnh, buông bỏ muộn phiền.
1. Vị trí và lịch sử lâu đời của Chùa Ái Mộ
Chùa Ái Mộ nằm tại làng cổ Ái Mộ (nay thuộc phường Bồ Đề, quận Long Biên, Hà Nội), cách cầu Chương Dương và trung tâm phố cổ Hà Nội chỉ vài phút di chuyển. Nhờ vị trí thuận lợi nhưng lại ẩn mình trong không gian làng cổ yên bình, ngôi chùa giữ được vẻ tĩnh mịch tách biệt hẳn với sự ồn ào của phố thị bên ngoài.
Theo các nguồn tư liệu lịch sử và hệ thống bia ký còn lưu giữ tại chùa, Chùa Ái Mộ (Thiên Định Tự) có lịch sử hình thành từ rất sớm, gắn liền với quá trình hình thành vùng đất bãi bồi ven sông Nhị Hà (sông Hồng) thuộc tổng Gia Thụy, huyện Gia Lâm xưa. Trải qua nhiều thế kỷ cùng bao biến thiên của lịch sử, ngôi chùa vẫn được nhân dân địa phương chung tay gìn giữ, trùng tu và bảo tồn nguyên vẹn giá trị văn hóa – tâm linh truyền thống.
Với những giá trị tiêu biểu về lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật điêu khắc cổ, Chùa Ái Mộ đã được Nhà nước xếp hạng là Di tích lịch sử – văn hóa cấp Quốc gia, trở thành niềm tự hào của người dân vùng đất Bồ Đề – Long Biên.
2. Kiến trúc cổ kính và không gian thanh tịnh tại Chùa Ái Mộ
Bước qua cổng tam quan rêu phong của Chùa Ái Mộ, du khách sẽ ngay lập tức cảm nhận được bầu không khí thoáng đãng, mát lành với những tán cây cổ thụ rợp bóng và mùi hương trầm thoang thoảng trong gió.
Bố cục kiến trúc truyền thống: Chùa được xây dựng theo lối kiến trúc cổ truyền Bắc Bộ với kết cấu chữ Đinh (gồm Tiền đường và Thượng điện), nhà Tổ, nhà Mẫu và khuôn viên sân vườn hài hòa. Các bộ vì kèo bằng gỗ lim chắc chắn được chạm khắc tinh xảo các họa tiết rồng, mây, hoa lá mang đậm dấu ấn nghệ thuật thời Nguyễn.
Hệ thống tượng pháp giá trị: Bên trong Phật điện là hệ thống tượng Phật, Bồ Tát, tượng Tổ được bài trí trang nghiêm, thếp vàng lộng lẫy nhưng vẫn toát lên vẻ từ bi, gần gũi. Ngoài ra, chùa còn lưu giữ nhiều hiện vật cổ quý giá như chuông đồng, khánh đá, hoành phi, câu đối cổ ca ngợi cảnh đẹp và sự linh thiêng của chốn cửa thiền.
3. Vì sao Chùa Ái Mộ là điểm dừng chân tâm linh được nhiều người tìm đến?
Không phải ngẫu nhiên mà Chùa Ái Mộ luôn là điểm dừng chân quen thuộc của các Phật tử và người dân Hà Nội vào mỗi dịp đầu xuân, ngày Rằm, mùng Một hay những ngày cuối tuần bình thường:
Không gian chữa lành, giúp tâm hồn tĩnh tại: Sự yên ả của khuôn viên cổ tự cùng tiếng chuông chùa ngân vang giúp bất kỳ ai bước chân vào cũng cảm thấy nhẹ nhõm, trút bỏ được những căng thẳng, áp lực của cuộc sống thường nhật.
Nơi gửi gắm ước nguyện bình an, hướng thiện: Người dân đến Chùa Ái Mộ không chỉ để dâng hương cầu bình an, sức khỏe cho gia đình mà còn để chiêm nghiệm, lắng nghe những lời dạy từ bi của nhà Phật, nuôi dưỡng tâm tính thiện lành.
Nét đẹp văn hóa cộng đồng gắn kết: Vào các dịp lễ lớn như Tết Nguyên đán, lễ Phật Đản, lễ Vu Lan báo hiếu hay lễ hội truyền thống địa phương, Chùa Ái Mộ trở thành nơi hội tụ của nét đẹp văn hóa tâm linh thuần Việt, nơi mọi người gặp gỡ trong sự hoan hỷ, thành kính.
4. Một số lưu ý khi đến vãn cảnh, chiêm bái tại Chùa Ái Mộ
Để chuyến vãn cảnh và lễ Phật tại Chùa Ái Mộ (Bồ Đề, Long Biên) được trọn vẹn và giữ trọn sự tôn nghiêm nơi cửa thiền, bạn nên lưu ý:
Trang phục chỉnh tề: Mặc quần áo lịch sự, kín đáo, nhã nhặn; tránh trang phục quá ngắn hoặc phản cảm.
Giữ trật tự và vệ sinh chung: Đi nhẹ, nói khẽ, giữ gìn sự thanh tịnh cho không gian tu tập và chiêm bái của mọi người.
Thắp hương văn minh: Chỉ nên thắp hương tại lư hương chung ngoài sân chùa theo đúng quy định của nhà chùa, ưu tiên sử dụng hương trầm tự nhiên ít khói để bảo vệ không gian thanh sạch và giữ gìn các hạng mục gỗ cổ của di tích.
